عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

12

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

روز بازار تو است هر كرا از تو نصيبى بود در دنيا بر قدر نصيب او او را بمنزلى فرو آر ، آشنايان خويش را فِي جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ فرو آر ، خادمان خويش فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ فرو آر ، عاشقان خويش را در حضرت عنديّت عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ فرو آر ، ما در ازل حكم چنان كرديم كه إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ ، فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ . آشنايان تقوى كسانىاند كه بپناه طاعت شوند ، از هر چه معصيت است و حرام بپرهيزند ، خادمان تقوى ايشانند كه بپناه احتياط شوند ، از هر چه شبهت است بپرهيزند ، عاشقان تقوى ايشانند كه از حسنات و طاعات خويش از روى ناديدن چنان پرهيز كنند كه ديگران از معاصى پرهيز كنند . بو القسم نصر آبادى از خواص متّقيان بود ، او را گفتند تقوى چيست ؟ از حال خويش در تقوى خبر داد گفت : ان يتقى العبد ما سوى اللَّه قوله : وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَ كَفى بِاللَّهِ وَكِيلًا التّوكّل سكون القلب بوعد الحقّ . و قيل التّوكّل تحقّق ثم تخلّق ثم توثّق ثم تملّق ، تحقّق فى العقيدة و تخلّق باقامة الشّريعة ، و توثّق بالمقسوم ، و تملّق بين يديه بحسن العبوديّة . توكّل شرط ايمان است و عماد توحيد و محل اخلاص و دخيل محبّت . قال اللَّه تعالى : وَ عَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ، إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ ، وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ توكّل از بنده آن گه درست بود كه يقين داند كه بدست كس چيز نيست ، و ز حيلت سود نيست و عطا و منع جز بحكمت نيست و ، قسام مهربان است و غافل نيست . بو يزيد بسطامى با گروهى از مريدان بر توكّل نشسته بودند مدّتى بگذشت كه ايشان را فتوحى بر نيامد و از هيچ كس رفقى نيافتند . بىطاقت شدند ، گفتند : اى شيخ اگر دستورى باشد بطلب رزقى رويم ؟ . شيخ گفت اگر دانيد كه روزى كجاست رويد و طلب كنيد . گفتند پس تا اللَّه را خوانيم و دعا كنيم تا اين فاقت از ما بردارد ؟ گفتا اگر دانيد كه شما را فراموش كرده برخوانيد و دعا كنيد ، گفتند : اى شيخ بر توكّل مىنشينيم و خاموش مىباشيم ، گفتا : خداى را آزمايش ميكنيد تا هيچ مىگوئيد ؟ گفتند اى شيخ پس حيلت چيست ؟ شيخ گفت : « الحيلة ترك الحيلة » حيلت آنست كه اختيار و مراد